Rijkszaadeest
Verstopt in het Veluwse dorpje Stroe staat een oude Zaadeest.
Op deze historische plek verzamelde Staatsbosbeheer jarenlang dennenappels. Deze dennenappels (kegels) gingen de kegelschuren in om gedroogd te worden. De kegelssprongen open en met het vrijgekomen zaad werden bossen aangeplant. Dit proces heet eesten, en was nodig, want er was bos nodig.
We spreken over begin 1900.
In verschillende delen van Nederland, met name op de Veluwe en in de duinstreek, werd stuifzand een gevaar voor de omgeving en kustverdediging. Er moest rap bos aangeplant worden. Er waren zaden nodig. Decennialang draaide de Zaadeest op volle toeren. De gedroogde zaden waren van hoge kwaliteit, en gingen de hele wereld over. In de jaren ’70 sloot de Rijkszaadeest haar deuren. Jarenlang kwam er niemand meer.
Tot nu.
De deuren zijn weer geopend, het licht valt weer naar binnen. Het ambacht wordt nieuw leven ingeblazen. Dennenappels liggen weer te drogen, het zaad wordt opgevangen, bossen worden weer aangeplant. Want, hoewel om andere redenen, zijn nieuwe bossen vandaag de dag hard nodig.
En die overgebleven kegel dan? Die vindt zijn bestemming in de fles van deze zuivere gin.Kegel. Een lokale drank gebaseerd op de elementen van de Veluwse natuur. Op hout gestookt, ter plekke in de Rijkszaadeest. Een nieuw cyclus vindt zijn begin: voor elke fles gin wordt weer één m2 bosgrond aangeplant.
De cirkel is weer rond.
De tijdlijn
- 1850
Rond 1850 bereikte het Nederlandse bos een historisch dieptepunt: slechts circa 3% van Nederland was nog bedekt met bos.
- 1900
Rond 1900 ontstond het besef dat er bos moest worden aangeplant: dorpen dreigden te verdwijnen onder zandverstuivingen, en door de opkomende mijnbouw groeide de vraag naar hout.
- 1912
De rijkszaadeest werd gebouwd, dennenkegels, van de grove den, werden verzameld en zaad werd gewonnen (eesten) en bossen werden aangeplant. De kraamkamer van de Veluwe was geboren.
- 1975
In de jaren zeventig sloot de Rijkszaadeest haar deuren. De laatste ‘zaadeestbaas’ stopte met het eesten.
- 2021
In 2021 wordt de stichting ‘Vrienden van de Rijkszaadeest’ opgericht. Vrijwilligers hebben dan al veel werk verricht om het gebouw op te knappen. Met deze enthousiaste groep wordt het behoud van de zaadeest gewaarborgd. Zij zorgen ervoor dat de Rijkszaadeest er goed uitziet en verzorgen bovendien rondleidingen voor bezoekers.
- 2024
Om de zaadeest nieuw leven in te blazen, moest er iets gebeuren om zowel reuring als inkomsten te genereren. Er werd een distilleerketel aangeschaft en met het restproduct van het eesten – de lege dennenkegels – werd gin ontwikkeld. Dit is ons verhaal. Kegel.
Samenwerkingen
Staatsbosbeheer
Samenwerking met Staatsbosbeheer is van groot belang voor de natuur en het milieu. Door gezamenlijke inspanningen kunnen we duurzaam beheer en behoud van onze bossen en natuurgebieden realiseren.
Vrienden van de Rijkzaadeest
De vrijwilligers spelen een cruciale rol in het behoud van de Rijkszaadeest. Ze zorgen niet alleen voor het onderhoud van het gebied, maar geven ook rondleidingen en delen hun kennis over dit unieke culturele erfgoed. Dankzij hun inzet blijft de Rijkszaadeest een bijzondere plek voor het behoud van zowel cultuur als natuur. Wil je vrijwilliger worden bij de “Vrienden van de Rijkszaadeest”? Neem dan contact met ons op!
locatie
Rondleidingen, proeverijen en workshops
Bij Kegel Gin organiseren we unieke rondleidingen met proeverijen en workshops. Onze stokerijlocatie, omgeven door natuur en historische landschappen, biedt de ideale setting om meer te leren over onze ambachtelijke gin en het stookproces.
